De ondervoorzitter van het College voor de Rechten van de Mens, Jan-Peter Loof, nam op woensdag 15 mei 2019 het boek ‘Mikpunt Moskee’ in ontvangst van redactrice dr. Ineke van der Valk. Het boek gaat in op verschillende aspecten van agressie en weerstand tegen moskeeën evenals op de geschiedenis en analyse van overheidsbeleid. Het bevat bijdragen van een twaalftal auteurs. Dr. Ineke van der Valk, Universiteit Leiden is gespecialiseerd in racisme, islamofobie, radicalisering en extremisme.

Het onderstaande artikel verscheen in dagblad Trouw naar aanleiding van het verschijnen van dit boek.

Geweld tegen moskeeën wordt meestal niet herkend als discriminatie
foto 1 aanbieden boekIn rechtszaken over geweld tegen moskeeën wordt vaak niets gezegd over discriminatie. Terwijl het in veel gevallen – meestal gaat het om brandstichting – wel een rol lijkt te hebben gespeeld.
Dat zeggen een advocaat en jurist die 27 gerechtelijke uitspraken onderzochten. In twee derde van die uitspraken komt discriminatie niet ter sprake. Discriminatie of racisme als achtergrond bij een geweldsmisdrijf werkt strafverzwarend. Dat schrijven de richtlijnen van het Openbaar Ministerie voor het bepalen van de strafeis voor.

Advocaat Alper Cinar en jurist Noehad Aseban gingen uitspraken na uit de periode 1999 en 2018 die gepubliceerd zijn op de website rechtspraak.nl. Op die site staan alleen uitspraken die bijvoorbeeld media-aandacht hebben gehad, of relevant zijn voor de jurisprudentie.

Terrorisme
Ze publiceren hun bevindingen in het boek ‘Mikpunt moskee’, dat half mei werd gepresenteerd in Nieuwspoort. Het boek is samengesteld door sociaal wetenschapper Ineke van der Valk, die discriminatie van moslims onderzoekt. Incidenten bij moskeeën lopen uiteen van geweldsdelicten tot intimiderende acties als het neerleggen van varkenshoofden of onthoofde en bebloede poppen.

Van der Valk telde in 2017 twintig discriminatoire incidenten bij moskeeën en in 2018 zesentwintig. In 2016 waren het er 72. Toen pleegde een extreem-rechtse groepering in Enschede ook een terroristische aanslag op een moskee. Er werd een molotovcocktail gegooid naar het gebedshuis, waar op dat moment moskeegangers aanwezig waren. Dit is de enige keer dat een geweldsdaad tegen een moskee als terrorisme is gekwalificeerd.

Volgens advocaat Alper Cinar en jurist Noehad Aseban ligt het in de zaken die zij bestudeerden voor de hand dat er sprake was van discriminatie. Bijvoorbeeld omdat in de uitspraak staat dat de dader een rechts-extremistisch gedachtengoed aanhangt, zegt Alper Cinar. “Maar er staat dan dus niet bij dat dit gedachtengoed maakt dat er een discriminatoir motief kan meespelen.”

Ontbrekend bewustzijn
foto boek mikpunt moskeeKán meespelen, zegt hij. Dat het voor de hand ligt, betekent niet dat discriminatie is bewezen of aangetoond. “De rechter moet dat per geval bekijken. ”Ook als discriminatie niet het motief blijkt te zijn geweest voor een geweldsmisdrijf tegen een moskee, zou het volgens hen beter zijn als rechters en officieren van justitie er toch iets over zeggen. En hun overwegingen daarbij delen. “Dan is het voor de burger die hier slachtoffer van is beter te begrijpen.”

Het lijkt erop, zeggen Cinar en Aseban, dat het binnen het Openbaar Ministerie en de rechterlijke macht ‘ontbreekt aan een bewustzijn van deze problematiek’. Erkenning voor de slachtoffers is een belangrijk element van het strafrecht. Het belang daarvan voor groepen die doelwit zijn van discriminatie en geweld wordt onderschat, stellen ze.

Mogelijk zijn straffen voor geweld tegen moskeeën lichter uitgepakt doordat de vraag of er sprake was van discriminatie niet is gesteld en beantwoord. Maar hier wil Cinar niet te veel de nadruk op leggen. “Ook dat zou echt per geval bekeken moeten worden. Wij kunnen dat niet beoordelen aan de hand van een gerechtelijke uitspraak, want die bevat lang niet alle gegevens uit een strafzaak.”

Woordvoerders van de Raad voor de Rechtspraak en het Landelijk Parket van het Openbaar Ministerie lieten weten dat ze het boek eerst willen bestuderen voordat ze een reactie geven op de bevindingen.

Marije van Beek (dagblad Trouw)

Foto boven: Ondervoorzitter Jan-Peter Loof van het College voor de Rechten van de Mens neemt het boek 'Mikpunt Moskee' in ontvangst.

Deel artikel via

Een aantal keren per jaar versturen wij een nieuwsbrief, met ons laatste nieuws. Heeft u hiervoor belangstelling, meld u dan hieronder aan.
captcha