Het was een bijzondere ervaring om een regionale ontmoetingsdag via Zoom te doen. Ruim 40 mensen namen vanuit hun eigen huis deel en ontmoetten elkaar. Het was een boeiende en ook leerzame bijeenkomst.

 

Abdulwahid van Bommel

Abdulwahid van Bommel

 

Abdulwahid van Bommel gaf in samenspraak met Jan Post Hospers zijn visie op de samenwerking tussen moslims, christenen en joden gedurende de afgelopen decennia. Hij heeft deze visie verwoord in: Kan ‘ik en jij’ ooit ‘ik ben jij’ worden? Zijn we de religie-verlegenheid voorbij? Tijdens het gesprek vloeiden zijn visie en zijn levensverhaal bijna ineen. Hij vertelde onder andere dat hij zijn naam ontvangen heeft van een imam. De letterlijke betekenis luidt ‘Dienaar van de Ene’.

Daniëlle Leder voerde samen met Jan Post Hospers, Ebubekir Öztüre en David Renkema een verkenning uit naar de stand van zaken wat betreft de lokale samenwerking tussen Moslims, Christenen en Joden. De bevindingen zijn samengevat in Lokale samenwerking tussen gebedshuizen. Hoewel de wens tot samenwerken alom aanwezig is, lijkt het alsof de daadkracht van enkele decennia geleden wat weg is gezakt. Tegelijkertijd zijn er nog wel inspirerende initiatieven. Maar voor Geloven in Samenleven ligt er de uitdaging om eenvoudige handreikingen te ontwikkelen, mensen te ondersteunen en goede ideeën uit te (helpen) voeren.

 

Oosterlichtkerk

Oosterlichtkerk

 

Een aantal goede initiatieven en ideeën werden kort en krachtig gepresenteerd.

1. Daniëlle Leder sprak met Mostafa Hilali (#nietmijnislam) en Martijn van Laar (predikant Elthetokerk) over de samenwerking tussen een moskee en een kerk in Amsterdam. Het filmpje van het gesprek staat op Youtube. Beide delen het belang bij een goede beeldvorming van het maatschappelijk rendement van religie.

2. Coby Wouda-Speelman vertelde enthousiast over de initiatieven in Huizen: HDV Selimiye Cami moskee, An-Nasr moskee, R-K Parochie Huizen/Blaricum-Bijvanck en de protestantse Oosterlichtkerk. Ze organiseerden wederzijdse kennismakingsbezoekjes, een wandeling langs de gebedshuizen, een gemeenschappelijke maaltijd, gespreksgroepen over teksten uit de Bijbel en de Koran, een gezamenlijke actie (vakantietas) en een gezamenlijke gebedsdienst in coronatijd.

3. Willem Jansen van Initiatives of Change gaf een inkijkje in een unieke samenwerking in Den Haag tussen 20 verschillende gebedshuizen, de gemeente Den Haag en Initiatives of Change. De inzet was het verkleinen van de uitstoot van broeikasgassen door de deelnemende gebedshuizen. De titel luidde Geloven in Groen. De gemeente financierde het project en zorgde voor de technische ondersteuning; de gebedshuizen stelden hun energieplannen op en deelden hun inspiratie met elkaar en met de gemeente. Initiatives of Change bracht de partijen bij elkaar en zorgde voor de begeleiding.

 

Geloven in Groen

Geloven in Groen

 

4. Rasit Bal presenteerde een plan van Geloven in Samenleven om de financiële administratie van moskeeën ANBI-proof te maken. Een ANBI status kan in principe veel externe kritiek op het vermeende gebrek aan financiële transparantie wegnemen. Het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid heeft interesse. De gedachte is om een online cursus, een helpdesk en buddysysteem op te zetten. Bij dit laatste gaat het om een penningmeester van de moskee en een penningmeester van de kerk die kennis en ervaring met elkaar delen.

5. Sandra Roza vertelde tenslotte over haar ervaringen met de training Bruggenbouwen en de vorming van een team Bruggenbouwen, met name in Leeuwarden. De Handreiking Bruggenbouwen staat op de website van Geloven in Samenleven. De bedoeling is dat mensen vanuit diverse lokale gemeenschappen een training volgen voor teambuilding, interculturele communicatie en conflictmanagement. Vervolgens kunnen zij als team bijdragen aan de vermindering van lokale spanningen en discriminatie. Geloven in Samenleven zorgt voor de training en de begeleiding van het team.

 

In de RK kerk

In de RK kerk

 

Tijdens de bijeenkomst kwamen allerlei onderwerpen ter sprake. Het was mooi om te vernemen dat ook in Bussum en Alkmaar interreligieuze bijeenkomsten zijn. Verscheidene deelnemers verwezen naar Groene Kerken en Moskeeën. Ook waren er uitingen van waardering voor de bijdrage van Abdulwahid van Bommel en voor de bijeenkomst als zodanig. Misschien wat uitdagender waren de vragen en opmerkingen over de strategie van Geloven in Samenleven. Zonder volledig te kunnen zijn, lichten we hier enkele thema’s uit.

Het eerste thema gaat over de mensen die zich inzetten voor de lokale samenwerking. Zijn dat niet vooral de bestuurders? Hoe betrekken we daar hun achterban bij? Waarom is dat niet goed gelukt?

Het tweede thema betreft de vertaling van persoonlijke verhalen naar de instituties. Het levensverhaal en de wijsheid van Van Bommel maakt heel veel indruk, maar wat zegt dat over moskeeën, moskeekoepels en andere islamitische organisaties? Hetzelfde kan natuurlijk ook gezegd worden over de christenen of joden die voorop liepen en lopen in de interreligieuze samenwerking in relatie tot het beleid van hun organisaties. Hoewel het niet expliciet genoemd werd, zijn er ook goede initiatieven buiten de kaders van georganiseerde religie. Wat kan Geloven in Samenleven daarmee doen?

 

 

Het derde thema hangt nauw samen met beide andere, namelijk de deelname van jongere generaties bij de lokale samenwerking. Jonge moslims en moslima’s zijn beter opgeleid en ook taalvaardiger dan hun ouders. Maar ze zijn – net als jonge christenen – minder makkelijk bereikbaar via de klassieke kanalen van de moskeeën – en kerken. Kan Geloven in Samenleven hen via andere wegen wel betrekken?

Het vierde thema betreft de rol van religieuze leiders en gemeenschappen in geval van rampen. Dit kwam zijdelings ter sprake. Bijna tien jaar geleden is daar over nagedacht, mede op basis van de voorgaande rampen in de Bijlmer, Enschede en Volendam. Toen is ook de handreiking Rampenspirit uitgebracht.

Foto’s: Werkgroep Kerk en Moskee Huizen (m.u.v. foto Abdulwahid van Bommel). Foto Geloven in Groen: Initiatives of Change.